دارویی که در دسترس نباشد ارزان محسوب نمی‌شود
در نظام دارویی کشور از یک سو، سیاست‌گذار به دنبال ارزان نگه داشتن دارو، کنترل هزینه‌های دارویی و حفظ توان پرداخت بیماران است و از سوی دیگر، صنعت داروسازی برای ادامه تولید و سرمایه‌گذاری به اقتصادی بودن فعالیت خود نیاز دارد.
طبتاب – قیمت‌گذاری دارو و تلاش برای پایین نگه داشتن قیمت آن، در کنار ضرورت حفظ سودآوری صنعت داروسازی و تداوم تولید، سال‌هاست یکی از موضوعات مهم و چالش‌برانگیز در سیاست‌گذاری دارویی است. اما پرسش اصلی این است که نقطه تعادل میان این دو ضرورت چگونه باید تعیین شود؟
از منظر علم اقتصاد دارو، باید میان قیمت دارو (Price)، هزینه واقعی تأمین (Total Cost) و ارزش درمانی (Value) تفاوت قائل شد.
سیاست قیمت‌گذاری را زمانی می‌توان موفق دانست که این قیمت‌گذاری، علاوه بر کنترل هزینه، پایداری عرضه و دسترسی مستمر بیمار را نیز به شکل مطلوب تضمین کند.
در غیر این صورت دارویی که قیمت رسمی پایینی دارد اما در زمان نیاز، در دسترس نیست، عملا ارزان محسوب نمی‌شود. زیرا هزینه کمبود دارو، از مسیر جست‌وجوی بیمار، خرید از بازار غیررسمی، تأخیر درمان و جایگزینی دارو به نظام سلامت باز خواهد گشت.
بنابراین، ارزیابی یک سیاست قیمت‌گذاری نباید فقط بر عدد درج شده روی بسته دارو متمرکز باشد.
معیار اصلی در این موضوع باید دسترسی پایدار و منصفانه بیمار با کمترین هزینه کل برای نظام سلامت باشد.
Affordability without Availability is not Access
مقرون‌به‌صرفه بودن بدون در دسترس بودن، به معنای دسترسی نیست.
نویسنده: دکتر وحیده چالاکی- متخصص اقتصاد و مدیریت دارو