داروسازی؛ ستون پنهان نظام سلامت/ سرمایه‌ای که باید به نسل آینده سپرده شود
دکتر علی مهرآمیزی مدیرعامل داروسازی تهران شیمی در یادداشتی به مناسبت روز داروسازی، به تشریح جایگاه داروساز و داروسازی در نظام سلامت پرداخت. به گزارش رسانه خبری تحلیلی طبتاب در این یادداشت آمده است:
داروسازی در هر نظام سلامت، یکی از ارکان اصلی استقلال و تاب‌آوری است. تجربه سال‌های گذشته نشان داده که برخورداری از صنعت دارویی توانمند، صرفاً یک مزیت اقتصادی نیست؛ بلکه بخشی از امنیت سلامت کشور به شمار می‌رود. کشوری که بتواند بخش قابل‌توجهی از نیازهای دارویی خود را با تکیه بر دانش، سرمایه انسانی و ظرفیت تولید داخلی تأمین کند، در برابر بحران‌ها و اختلالات زنجیره تأمین جهانی آسیب‌پذیری کمتری خواهد داشت.
حفظ و تقویت این توانمندی، نیازمند نگاهی بلندمدت است. صنعت دارو نمی‌تواند تنها با تصمیم‌های کوتاه‌مدت و تمرکز بر مسائل روزمره، مسیر توسعه را ادامه دهد.
سرمایه‌گذاری، تحقیق و توسعه، ارتقای فناوری، تربیت نیروی انسانی و حضور در بازارهای بین‌المللی، همگی به محیطی باثبات و قابل پیش‌بینی نیاز دارند.
مهم‌ترین سرمایه صنعت داروسازی ایران، نیروی انسانی متخصص و جوانان و نخبگان این حوزه‌اند. دانشگاه‌های کشور طی دهه‌های گذشته نسل‌های متعددی از داروسازان، پژوهشگران و متخصصان علوم دارویی را تربیت کرده‌اند؛ افرادی که می‌توانند موتور حرکت صنعت دارویی در سال‌های آینده باشند.
حفظ این سرمایه انسانی، تنها با توصیه به ماندن امکان‌پذیر نیست. جوان متخصص زمانی آینده خود را در صنعت می‌بیند که امکان رشد، یادگیری، خلاقیت، مشارکت در تصمیم‌سازی و دستیابی به موفقیت‌های حرفه‌ای برای او فراهم باشد. ازاین‌رو، شرکت‌های دارویی باید محیط‌هایی ایجاد کنند که در آن ایده‌های تازه شنیده شود، تحقیق و توسعه جایگاه واقعی خود را بیابد و پژوهشگران جوان بتوانند دانش خود را به محصول، فناوری و راهکاری مؤثر برای جامعه تبدیل کنند.
صنعت دارو به نسل تازه‌ای از مدیران، پژوهشگران و متخصصان نیاز دارد؛ نسلی که بتواند از مرز تولید داروهای موجود عبور کند و به‌سوی داروهای نوین، زیست‌فناوری، درمان‌های هدفمند و محصولات رقابت‌پذیر در بازارهای جهانی حرکت کند.
تحقق این هدف، بدون ثبات در سیاست‌گذاری، پیش‌بینی‌پذیری اقتصادی، دسترسی مناسب به منابع مالی، حمایت هدفمند از تحقیق و توسعه و اصلاح سازوکارهای قیمت‌گذاری و تأمین مالی امکان‌پذیر نیست. در صنعتی دانش‌بنیان، سرمایه‌گذاری زمانی شکل می‌گیرد که فعال اقتصادی بتواند آینده تصمیم خود را پیش‌بینی کند. احداث خط تولید، توسعه محصول جدید و سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه، پروژه‌هایی بلندمدت‌اند و به فرصت برنامه‌ریزی چندساله نیاز دارند.
حمایت از تولید داخلی نیز نباید صرفاً به افزایش تعداد محصولات محدود شود. هدف نهایی باید تولید داروی باکیفیت، رقابت‌پذیر و توسعه‌پذیر باشد. صنعت دارو باید علاوه بر تأمین نیاز داخلی، امکان حضور در بازارهای منطقه‌ای و بین‌المللی را نیز پیدا کند. صادرات دارو یکی از نشانه‌های بلوغ این صنعت است و به کیفیت، قیمت رقابتی، استانداردهای بین‌المللی، ثبات تولید، سیاست‌های حمایتی و دیپلماسی اقتصادی مناسب نیاز دارد.
در نهایت، همه اجزای زنجیره دارو به یک نقطه ختم می‌شوند: «بیمار». هر سیاست صنعتی، اقتصادی یا اجرایی در حوزه دارو باید به بهبود دسترسی بیمار به داروی باکیفیت و اثربخش منجر شود. صنعت داروسازی و نظام سلامت از یکدیگر جدا نیستند؛ هرچه صنعت دارو قدرتمندتر، نوآورتر و پایدارتر باشد، نظام سلامت نیز توان بیشتری برای پاسخ‌گویی به نیازهای جامعه خواهد داشت. حمایت از صنعت دارو، در حقیقت حمایت از سلامت مردم است.
روز داروسازی تنها فرصتی برای تقدیر از داروسازان نیست؛ بلکه یادآور اهمیت دانش، تولید، نوآوری و سرمایه انسانی در ساختن آینده سلامت کشور است. امروز باید بیش از گذشته به جوانان و نخبگان این حوزه اعتماد کنیم، مسیر حضور آنان در صنعت را هموار سازیم و فرصت تبدیل ایده به محصول و دانش به ارزش را برایشان فراهم کنیم.
آینده صنعت داروسازی ایران در گرو تصمیم‌هایی است که امروز می‌گیریم. اگر می‌خواهیم در سال‌های آینده همچنان از صنعتی توانمند، مستقل و اثرگذار سخن بگوییم، باید از امروز بر دانش، جوانان، نوآوری، سرمایه‌گذاری و ثبات تمرکز کنیم.
داروسازی فقط یک حرفه نیست؛ بخشی از زیرساخت سلامت و یکی از سرمایه‌های راهبردی کشور است. حفظ این سرمایه و سپردن آینده آن به نسل جوان و خلاق، مسئولیتی مشترک میان صنعت، دانشگاه و سیاست‌گذار خواهد بود.
امیدوارم روزهای پیش‌رو، فرصتی برای اعتماد بیشتر به سرمایه انسانی، توسعه نوآوری و فراهم شدن بسترهای تازه برای رشد صنعت داروسازی ایران باشد.